Home Z Powiatu Zabytki
Zabytki PDF Drukuj Email
Wpisany przez Natalia Pawlak   
Piątek, 22 Styczeń 2010 11:45

Na terenie Gminy Somianka, znajduje się kilkanaście zabytków.Są to budowle różnego rodzaju. Od budynków mieszkalnych przez cmentarze, kościoły po parki krajobrazowe. Wszystkie wymienione są pod opieką Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

1. We wsi Popowo Parcele  mieści się neogotycki pałac z oficyną z XVIII wieku. Został przebudowany w drugiej połowie XIX wieku. Zniszczony w latach 1935 - 1945.

Remontowany w latach 1950 - 1963 oraz 1984 - 1992. Wokół pałacu znajduje się Park Krajobrazowy z  XIX wieku, który został wpisany do Rejestru Zabytków w dn. 10.12.1978 r. Pałac wraz z odnawianym w dniu dzisiejszym Parkiem do dzisiaj  są pod opieką konserwatora zabytków. Oba zabytki są we władaniu Ośrodka Doskonalenia Kadr Służby Więziennej w Popowie.

Dodatkowo na terenie ODK SW znajduje się wybudowany w latach 1975 - 1978 Hotel. 

Około dwóch kilometrów dalej znajdują się dwa zabytkowe domy. Jeden z nich jest murowany z czerwonej cegły wybudowany w roku 1915, drugi zaś drewniany z 1913 r. Nomen omen stoją naprzeciw siebie. Są doskonałymi przykładami budownictwa i zdobnictwa kurpiowskiego z przed I wojny światowej.


We wsi Popowo Kościelne znajduje się neogotycki Kościół Parafialny z wyniosłą wieżą z boku fasady. Wzniesiony w latach 1900 - 1904 wg projektu architekta Józefa Piusa Dziekońskiego, został wpisany do Rejestru Zabytków dn. 07.07.1981 r.  Wewnątrz znajdują się dwa boczne ołtarze z około 1740 r., z obrazami z XVII i XVIII wieku. W podziemiach kościoła znajdują się krypty grobowe rodziny Skarżyńskich.,którzy również byli właścielami Pałacu w ODK SW w Popowie. Obok znajduje się drewniana plebania z 1838 r. oraz dwa budynki gospodarskie murowane z 1905 r. Mieszkańcy Popowa twierdzą, że kiedyś w Popowie istniała hameria, w której wytapiano rudę żelaza.

W roku 1863 mieszkańcy Popowa i okolicznych wiosek brali czynny  udział w Powstaniu Styczniowym. W czasie ostatniej wojny światowej za  udział w walce z okupantem, między innymi za pomoc udzieloną partyzantom 2 września 1944 r. hitlerowcy rozstrzelali 5 kobiet - mieszkanek  Huty Podgórnej, parafianek Popowa. Tablica poświęcona tamtym chwilom znajduje się wmurowana w ścianę Parafialnego Kościoła.

Niedaleko Kościoła znajduje się cmentarz parafialny, również wpisany do Rejestru Zabytków w dn. 30.01.1986 r. Na cmentarzu tym mieści się murowana Kaplica Grobowa Rodziny Skarżyńskich z 1848 r. Niedaleko cmentarza Parafialnego, znajduje się niegdyś zapomniany już cmentarz żydowski, także został wpisany do Rejestru Zabytków dn.27.01.86 r.


W miejscowości Janki 500 metrów od zabytkowego drewnianego "Domu Młynarza" z ok 1920 r. mieści się pozostałość Zespołu Dworskiego Jest to oficyna murowana z I połowy XIX wieku, oraz park Krajobrazowy z XIX wieku. Właściciel dworku remontuje go, a park zagospodarowuje. Powstaje tam szereg zarybianych stawów, (całość wpisana do Rejestru Zabytków dn. 08.07.1986 r.).

We wsi Barcice spotykamy perłę wśród gminnych zabytków - drewniany Kościół Parafialny, zabytek klasy "0".
Parafię w Barcicach eregował 9 września 1390 roku Dobiesław - biskup płocki, staraniem Pawła, proboszcza płockiego konwentu Norbertanek.

Odnowienie erekcji znajduje się w aktach archiwum parafialnego z datą 3 lipca 1627r. Należy przypuszczać, że budowę kościoła lub kaplicy rozpoczęto od razu. 
Obecny kościół wybudowano w 1758r. na co wskazuje m.in. inskrypcja na belce tęczowej. W kościele znajdują się trzy ołtarze. Dwa boczne powstały prawdopodobnie w 1718r. jak wskazują akta archiwalne kościoła. Są to ołtarze pod wezwaniem św. Rozalii i św. Józefa. Główny ołtarz to obraz Najświętszej Marii Panny z Dzieciątkiem Jezus. W 1754r. powstała drewniana ambona. W 1808r. zakupiono monstrancje u złotnika Krygiera w Warszawie. Archiwum parafialne dysponuje "Aktami restauracji kościoła" z lat 1867 - 68. Podczas remontu w tych latach wymieniono podwaliny, gzymsy i krokwie, a także blachę na dachu.

 

  Przed kościołem znajduje się plac otoczony głazami narzutowymi, a w jego centrum stoi zabytkowa kapliczka wykonana z pnia drzewa.

W miejscowości Barcice znajduje się też zabytkowy cmentarz parafialny wpisany do Rejestru Zabytków w dniu 13.01.1986 r.      Natomiast na cmentarzu jest wiele starych grobów. Wśród nich Nagrobek Wiktora Deplewskiego z 1910 r., który został wpisany do Rejestru Zabytków dn. 30.01.1986 r.. Jest też wspólna mogiła rozstrzelanych przez hitlerowców we wrześniu 1944 r. mieszkańców Barcic za pomoc udzieloną partyzantom.



W gminnej miejscowości Somianka na malowniczej skarpie znajduje się zespół dworski, murowany z 1833 r. W 1945 r.  Wokół na zboczu skarpy znajduje się park z XIX wieku. W roku 1995 został sprzedany prywatnym właścicielom. W obecnej chwili pałac jest odrestaurowany na wzór dziewiętnastowiecznych budowli.

 W pałacu znajduje się dom w stylu dworkowym, który stanowi przykład typowej dobrze zachowanej oficyny dworskiej. Zachowany tradycyjny rozkład pomieszczeń oraz kształt architektoniczny obiektu decyduje o jego walorach kulturowych i historycznych.

 

W Somiance znajduje się jeszcze jeden budynek godny uwagi - jest to Kościół. Jest on o tyle nietypowy, że wcześniej budynek służył jako spichlerz. Malownicze wntrze i bardzo dobrze zachowane malowidła ścienne wprawiaja w duży zachwyt osoby odwiedzające kościół.

 

W miejscowości Kręgi znajduje się złożenie pałacowo - parkowe z XIX wieku, (wpisane do Rejestru Zabytków dn. 05.04.1964 r.). Pałac należał do rodziny Leskich. Został wybudowany w latach 1820 - 1830.  Po drugiej wojnie światowej wnętrze zostało przebudowane.  Obok pałacu znajduje się murowana stajnia z I połowy XIX wieku, przebudowana wraz z pałacem w XX wieku. Park wokół pałacu jest przykładem parku krajobrazowego z XIX wieku. Został przekomponowany w 1927 r.

 

Przy drodze Krajowej Wyszków - Wierzbica znajduje się pomnik ku czci lotnika polskiego - Stefana Okrzeji, którego hitlerowcy zestrzelili w czasie II wojny światowej. Pomnik ma kształt śmigła samolotu. Jest pamiątką, o tym tragicznym wypadku.

W miejscowości Wola Mystkowska stoi murowany Kościół Parafialny pod wezwaniem Serca Jezusowego. Jego budowa rozpoczęła się w bardzo nie fortunnym okresie, ponieważ tuż przed II wojną światową, w latach 1935 - 39. W okresie walk wojennych został częściowo zniszczony. Budowę wraz z naprawą ukończono po 1945 r. Na cmentarzu parafialnym w Woli Mystkowskiej znajduje się Grób Ludwika Meliona z 1924 r. oraz drewniany krzyż z I połowy XX wieku, (wpisane do Rejestru Zabytków dn. 30.01.1986 r.).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Skorki to wieś w której zachował się chyba najpiękniejszy ze wszystkich w gminie parków. Należał on do rodziny Rakowieckich. Na terenie byłej posiadłości swoim urokiem zachwycają ogromne dęby. Widać pozostałość alejek prowadzących do dworu, który niestety już dziś nie istnieje.
W środkowej części parku znajduje się obelisk, upamiętniający śmierć córki właściciela dworu z 1918 r.

 

 

Miejscowość Zdziebórz to wieś w której zachowało się kilka starych drewnianych chałup. Najstarszy z domów to dom własności Jana Króla z 1910 r., przeniesiony na obecne miejsce w 1931 r. Pozostałe, to domy z lat 1939 - 1948. Jest to o tyle zaskakujące, że są to lata II wojny światowej. Wieś zachowała bardzo dużo kultury kurpiowskiej, chyba najwięcej w całej gminie.

We wsi Suwin znajduje się Wiatrak Koźlak, obecnie młyn elektryczny - własność R. Rogalinskiego. Jest to drewniana budowla postawiona w 1880 roku. W 1930 roku został przeniesiony na obecne miejsce z miejscowości Wielątki Rosochate, a następnie przebudowany i adaptowany na młyn elektryczny w 1954 roku. Został wpisany do Rejestru Zabytków dn. 12.10.1981 roku.

 

 

 

 

 
Zmieniony: Piątek, 29 Styczeń 2010 09:32